The Art of the Steal

Þessi mynd, http://www.ifcfilms.com/films/the-art-of-the-steal, og umfjöllun safnstjórans Ninu Simon, http://museumtwo.blogspot.com/2012/01/art-of-steal-access-controversy-at.html?utm_source=feedburner&utm_medium=feed&utm_campaign=Feed%3A+museumtwo+%28Museum+2.0%29, er mjög gott innlegg í orðræðu um baráttu um yfirráð yfir söfnum og tengslum við samfélagið.

 

Safnarasýning framundan

Eitt af skemmtilegum verkefnum sem detta í fangið á manni við starfið í stjórn Upplits – menningarklasa uppsveita Árnessýsluer að halda utan um safnarasýningu.

Fæstir safna meir en 119 gripum á mánuði líkt og Gurney Katz en eiga falleg söfn sem viðkomandi finnst óaðskiljanlegur hluti af persónu sinni. (Myndin er fengin af vefsíðu http://allfromweb.net)

Er núna sýningarstjóri ásamt Önnu Ásmundsdóttur fyrir safnarasýningu sem haldin verður í Félagsheimilinu að Flúðum laugardaginn 5. nóvember kl. 13-17. Þangað stefnum við saman nokkrum söfnurum sem tengjast uppsveitum Árnessýslu og gefst þeim þannig færi á að sýna einkasöfn sín og hitta aðra safnara að máli og skiptast á skoðunum og reynslusögum.
Mörg áhugaverð söfn verða til sýnis s.s. fingurbjargir, vínflöskur, dýrastyttur og að ógleymdum þjóðbúningadúkkunum. Nánari upplýsingar má finna á vefsíðu Upplits,  eða á fésbókarsíðu þess.
Einu get ég þó lofað. Það verður ekkert safn til sýnis á borð við þetta:

 

Opnunarerindi í umræðu um Listasafn Árnesinga

Hvernig staður er Listasafn Árnesinga og á það erindi við samfélagið?

Þriðja og síðasta umræðudagskrá í tengslum við sýninguna AÐ ÞEKKJAST ÞEKKINGUNA fer fram nk. sunnudag, 13. júní kl. 15 í Listasafni Árnesinga.

Að þessu sinni er spurt  hvernig staður er Listasafn Árnesinga og á það erindi við samfélagið?  Inngangserindi flytur Skúli Sæland fyrir hönd Upplits – menningarklasa Uppsveita Árnessýslu. Hann mun skoða og skilgreina nærsamfélagið, tengsl þess við hið stærra samfélag og hvernig safnið getur virkað sem gátt milli nær- og fjærsamfélagsins.  Inngangserindi flytja einnig sýningarstjórarnir Ingirafn Steinarsson og Ólöf Gerður Sigfúsdóttir. Þau munu gera grein fyrir núverandi sýningu og fjalla um hlutverk sýningarstjóra og miðlunarþátt safnsins. Ingirafn er starfandi myndlistamaður, Ólöf Gerður er mannfræðingur og forstöðumaður Rannsóknar-þjónustu Listaháskóla Íslands og Skúli Sæland er sagnfræðingur og meistaranemi í hagnýtri menningarmiðlun og safnafræði.

Núverandi sýning AÐ ÞEKKJAST ÞEKKINGUNA er sýning 15 samtímalistamanna sem allir takast á við samtímaviðfangsefni og varpa ljósi á tengsl þekkingar og myndlistar.

Listamennirnir nálgast viðfangsefnið á margslungna vegu og verkin fjalla í senn um miðlun þekkingar og aðgengi að henni, aðferðafræði myndlistarmannsins við þekkingarsköpun sem og eðli og mismunandi tegundir þekkingar í samfélaginu. Sýningin vekur einnig upp spurningar um skilin milli persónulegrar þekkingar og sameiginlegrar þekkingar, vald og ábyrgð þeirra sem búa yfir þekkingu, sem og fagurfræði þekkingar.

Sýningin mun standa til 11. júlí og er styrkt af Menningarráði Suðurlands.

Listasafn Árnesinga í Hveragerði er opið alla daga kl. 12-18.  Þar er notaleg kaffistofa, barnahorn og leskró þar sem hægt er að líta í ýmis rit um myndlist.

Aðgangur er ókeypis og allir velkomnir.

Nánari upplýsingar: http://www.listasafnarnesinga.is/list/

 

Söguganga í Reykholti

Verð með sögugöngu í Reykholti þar sem ég fer stuttlega yfir 70 ára sögu þorpsins og fjalla um helstu kennileiti.

 

Gleðitíðindi við rannsókn og sýningu á Endurreisn Skálholts

Var að fá bréf frá Kynningar-, fræðslu- og útgáfusjóði Þjóðkirkjunnar þar sem okkur var tilkynnt að við hefðum fengið rausnarlega styrkveitingu vegna rannsóknar og sýningar á Endurreisn Skálholts.

Er afskaplega glaður og þakklátur fyrir þennan styrk því eftir því sem ég veit best er sjóðurinn ekki að veita stórar fjárhæðir auk þess að á þessum síðustu tímum hefur maður vart vitað í hvorn fótinn maður átti að stíga varðandi styrkumsóknir og -væntingar.

Sýningin er nú opin eftir hádegi á sunnudögum í Skálholtsskóla og sérstök erindi og viðburðir er sýningunni tengjast verða auglýst þegar nær dregur.

 

Upplit – menningarklasi uppsveita Árnessýslu

Á miðvikudaginn var haldinn fyrsti aðalfundur og formlegur stofnfundur félagsins Upplits á Hótel Heklu á Skeiðum. Félagið er grasrótarfélag sem gengst fyrir mánaðarlegum menningaruppákomum í uppsveitum Árnessýslu auk menningarrannsókna og söfnun menningarefnis í rafrænan opinn gagnagrunn sem verður varðveittur á www.sveitir.is.
Bráðabirgðastjórn félagsins var Ann-Helen Odberg, Ásborg Arnþórsdóttir, Eyþór Brynjólfsson, Margrét Sveinbjörnsdóttir og Skúli Sæland. Við vorum kosin áfram í stjórn auk þess sem ný lög voru formlega samþykkt.

Þetta var ekki bara vettvangur venjulegra aðalfundastarfa því líkt við héldum líka fyrsta menningarviðburð okkar sem fólst í samstarfi við Undan öskunni sem er klasahópur er vinnur að menningarmálum í Þjórsárdal. Hópurinn fékk Vilborgu Halldórsdóttur til að semja leikrit um Gauk Þrándilsson á Stöng í Þjórsárdal sem hún kynnti skemmtilega fyrir fundargestum.

Félagið hefur stofnað síðu á fésbókinni og hvet ég alla áhugasama um að kíkja á hana og fylgjast vel með.

 

Lærdómur um safnadeilur

Menntun og vöktun með því sem er að gerast í menningarmálum í samfélaginu er mér umhugað og því er gaman að fjalla örlítið um námið mitt í Háskóla Íslands þessa stundina.

Er núna nýkominn úr tíma hjá bandarískum prófessor, Steven C. Dubin, í námskeiðinu Dusting off/Dusting up: Museums in a Global Perspective. Námskeiðið fjallar um hvernig söfn endurspegla breytingar í menningu, pólitík og samfélagi og hve víðtæk málefni og mismunandi þrýstihópar hafa áhrif á söfnin. Fjallað er sérstaklega um söfn í Bandaríkjunum og Suður-Afríku í þessum tilgangi. Námskeiðið er kennt sem hraðnámskeið sem felur í sér stífa kennslu um þrjár helgar í janúar en síðan skilum við ritgerð í mars.

Dubin kennir á gamaldags klassískan máta, þ.e.a.s. hann heldur fyrirlestur, en við getum spurt hann mikið út úr og þá fer hann á flug við nánari útskýringar og raun mikið ýtarlegri en spyrjandinn hefði búist við. Hann er mjög líflegur, gjörþekkir efnið og gætir þess vel að útskýra aðstæður, málefni og hópa sem tengjast hverju umfjöllunarefni. Þetta þýðir að hann hefur útskýrt samfélag og tíðaranda á viðkomandi stöðum mjög ítarlega fyrir okkur og sem heillar mig algerlega upp úr skónum.

Til þessa höfum við farið yfir, svo eitthvað sé nefnt, tilraunir Mattel inc. til að búa til glanssýningu í virtu safni um Barbie dúkkurnar en voru gripnir með allt niðrum sig 1994, heiftarlegar deilur um hvernig sýna bæri Haarlem árið 1969, kynna sögu Íra í New York 1996, hvernig rétt væri kynna sprengjuflugvélina Enola Gay, sem varpaði kjarnorkusprengjunni á Hiroshima, árið 1995 og veiðar á Búskmönnum í S-Afríku og hvernig þeir voru hafðir til sýnis og hvernig sýning um þá vakti loks athygli á bágri stöðu þeirra.

Dubin er nú á leið af landi brott en eftir er rannsóknin hjá mér sem verður um áhrif Hólmsteins-Laxness deilunnar á handritadeild Þjóðarbókhlöðunnar sem lenti í átakasvæðinu.

 

Arctic Convoys. A commemorative DVD

Náðum þeim árangri undir lok ársins að klára heimildamyndina okkar í samstarfi við Elizu Reid og Örn Einarsson.

Þetta var skemmtilegt verkefni sem fjallaði um ráðstefnu sem komið var á í júlímánuði 2008 í Háskóla Íslands að frumkvæði Péturs heitins Ólafssonar og fjallaði um siglingar skipalesta til Rússlands í síðari heimsstyrjöldinni.

Til ráðstefnunnar mættu bæði fræðimenn og aldnar stríðskempur frá fjölda þjóðlanda og tókum við viðtöl við sjómennina sem birt voru í heimildamyndinni.

Pétur var hvers manns hugljúfi og kraftur hans og fjör er öllum er honum kynntust eftirminnilegt en hann lést í desember eftir hetjulega baráttu við krabbamein.

 

Ímyndarkreppa Skálholts og viðreisn þess um miðja síðustu öld

Það er gaman að geta nefnt það að samhliða vinnu við meistaraverkefni mitt í Hagnýtri menningarmiðlun við HÍ þá flyt ég fyrirlestur í Þjóðminjasafninu á vegum Sagnfræðingafélagsins. Fréttatilkynninguna hér fyrir neðan má líka sjá hér.

Skúli Sæland sagnfræðingur mun fjalla um viðreisn Skálholts á 20. öld  í fyrirlestri í hádegisfyrirlestraröð Sagnfræðingafélags Íslands, nk. þriðjudag þann 20. október. Um aldamótin 1900 var Skálholtskirkja í slæmu ásigkomulagi og þótt ætlunin væri að vígja bæði biskup og vígslubiskup þar tæpum áratug síðar var það ekki mögulegt vegna ástands staðarins. Í fyrirlestrinum verður farið yfir hvernig viðhorf landsmanna breytist gagnvart bágu ástandi Skálholts er líður á öldina þar til Skálholtsstaður fær stimpilinn þjóðarskömm. Skoðuð verður umræðan um Skálholt og deilur um viðreisnarhugmyndir sem komu fram og ollu þrátefli á þingi og innan kirkjunnar sem leystist ekki fyrr en Sigurbjörn Einarsson og félagar sóttu stuðning beint til almennings líkt og Eva Joly gerði við upphaf rannsóknar bankahrunsins.

 

Menningarhátíð, fræðsluganga og guðsþjónusta allt í einum pakka

Brúarfoss í Brúará

Menningarhátíð og guðþjónusta verður haldin í Úthlíð 9. júlí á afmælisdegi kirkjunnar.

Framundan er samstarfsverkefni við ferðaþjónustuna í Úthlíð þar sem gengið verður að Brúarfossi í Brúará. Þetta er afskaplega fallegur foss sem býr yfir dramatískri sögu um að biskupsfrúin Helga Jónsdóttir og bryti hennar hafi látið brjóta niður steinboga sem lá yfir hann. Þetta gerðu þau til að varna fátæklingum að komast að Skálholti. Grimmileg frásögn en til þessa hafa menn ekki þorað að taka afstöðu til þess hvort um helberan uppspuna sé að ræða eða hvort slíkur steinbogi hafi í raun og veru legið yfir fossinn.

Ég lagðist smá rannsóknir og fann skemmtilega mikið sem styður þessa frásögn. Vonandi verður þetta skemmtileg ganga með góðri kvöldstund þar sem göngugestir munu taka þátt í samræðum um þessa gömlu sögu.

Eftirfarandi dagskrá er að finna á heimasíðu ferðaþjónustunnar í Úthlíð, www.uthlid.is:

Mæting í Réttina kl. 17.00, farið að Brúará. Kl. 20.00 hefst messa í Úthlíðarkirkju, að messu lokinni verður Skúli Sæland sagnfræðingur og menningarmiðlari með fyrirlestur um steinbogann í Brúará og veitingar í Réttinni.

Fimmtudagur 9. júlí

Mæting í Réttina kl. 17.00, sameinast í bíla og ekið sem leið liggur að Vallá og gengið þaðan að Brúará, gamla brúin skoðuð og minjar um steinbogann. Síðan er gengið til baka í bílana og þeir sem vilja ganga lengra fara eftir Kóngsveginum heim í Úthlíðarkirkju undir fararstjórn heimamanna.

Kl. 20.00 hefst messa í Úthlíðarkirkju, sr. Egill Hallgrímsson messar og Jóhann Friðgeir Valdimarsson syngur einsöng, Jón Björnsson kantor annast undirleik.
Að messu lokinni hefst samkoma í Réttinni, en þar verður í boði grænmetissúpa og fróðlegur fyrirlestur sem Skúli Sæland sagnfræðingur og menningarmiðlari mun flytja um steinbogann í Brúará.

Frekari upplýsingar má líka sjá á hópsvæðinu “Sögubrot síðustu alda” á Facebook undir viðburðir og myndir, http://www.facebook.com/topic.php?uid=37580109882&topic=7060#/group.php?gid=37580109882

Vonast til að sjá sem flesta.